Prawo przedsiębiorców – jednolity tekst ustawy regulującej zakładanie i prowadzenie firmy w Polsce

Jednolity tekst ustawy Prawo przedsiębiorców zbiera w jednym, uporządkowanym dokumencie kluczowe reguły zakładania, prowadzenia, zawieszania i likwidacji działalności gospodarczej w Polsce.

Najważniejsze prawa i ułatwienia dla osób prowadzących działalność

• Zasada wolności i zaufania: Zgodnie z ustawą co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone. Urzędnicy mają obowiązek kierować się domniemaniem uczciwości przedsiębiorcy, a niedające się usunąć wątpliwości prawne i faktyczne rozstrzygać na korzyść podatnika/przedsiębiorcy.
• Działalność nierejestrowana: Osoby fizyczne mogą dorabiać na niewielką skalę bez rejestrowania firmy i płacenia składek ZUS, o ile ich przychód kwartalny nie przekracza 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę (i nie prowadziły firmy w ostatnich 5 latach).
• Ulga na start: Początkujący przedsiębiorcy (oraz powracający po co najmniej 5-letniej przerwie) są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności (opłacają jedynie składkę zdrowotną).
• Prawo do popełnienia błędu: W ciągu pierwszego roku od założenia firmy, w razie drobnych uchybień przepisów, urzędy zamiast od razu karać mandatem, wzywają do usunięcia naruszenia i poprzestają na pouczeniu.
• Zawieszenie działalności: Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić działalność na czas nieokreślony (w przypadku wpisu do CEIDG) lub określony, nie krótszy niż 30 dni.

Ograniczenia i ochrona podczas kontroli urzędowych

Ustawa wprowadza szereg gwarancji chroniących przedsiębiorców przed nadużyciami podczas kontroli urzędów (np. ZUS, skarbówki, sanepidu):

• Zawiadomienie o kontroli: Przedsiębiorca z reguły musi zostać uprzedzony o kontroli z wyprzedzeniem (od 7 do 30 dni przed jej rozpoczęciem).
• Zakaz podwójnych kontroli: Co do zasady urzędy nie mogą prowadzić więcej niż jednej kontroli w tym samym czasie.
• Ścisłe limity czasowe w roku: Łączny czas wszystkich kontroli w roku kalendarzowym nie może przekraczać:
  • 6 dni roboczych – dla mikroprzedsiębiorców,
  • 18 dni roboczych – dla małych przedsiębiorców,
  • 24 dni roboczych – dla średnich firm,
  • 48 dni roboczych – dla pozostałych przedsiębiorstw.
• Prawo do sprzeciwu: W przypadku podjęcia kontroli niezgodnie z prawem przedsiębiorca może wnieść sprzeciw, który zasadniczo wstrzymuje czynności kontrolne.

Obowiązki przedsiębiorców

Ustawa nakłada również określone obowiązki w obrocie gospodarczym:

• Płatności bezgotówkowe: Transakcje między przedsiębiorcami o wartości powyżej 15 000 zł muszą być dokonywane za pośrednictwem rachunku płatniczego.
• Udostępnienie terminala/płatności elektronicznej: Przedsiębiorcy prowadzący ewidencję za pomocą kas fiskalnych muszą umożliwić klientom dokonywanie płatności bezgotówkowych (kartą, telefonem itp.).
• Prawidłowe oznaczanie towarów: Towary wprowadzane na rynek muszą posiadać oznakowanie w języku polskim, identyfikujące producenta i sam produkt.