Zasady finansowania wynagrodzeń dla twórców i wydawców za wypożyczanie książek w bibliotekach

Ustawa reguluje kwestię tzw. wynagrodzenia za użyczanie, czyli systemu finansowych rekompensat przyznawanych twórcom za to, że czytelnicy mogą bezpłatnie wypożyczać ich książki w bibliotekach publicznych.

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Podział środków: Roczna pula dofinansowania wynosi 10% wartości zakupów materiałów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne w roku poprzednim. Po odliczeniu kosztów obsługi systemu, 75% tej kwoty trafia do autorów, ilustratorów i tłumaczy, a 25% otrzymują wydawcy.
• Limity budżetowe na lata 2026–2035: Przepisy ustalają maksymalny roczny limit wydatków z Funduszu Promocji Kultury na te rekompensaty (od ok. 11,1 mln zł w 2026 roku do niemal 13,9 mln zł w 2035 roku, co łącznie daje ponad 124 mln zł w ciągu 10 lat).
• Mechanizm korygujący: W sytuacji, gdyby wyliczone wsparcie przekroczyło limit na dany rok, wypłaty zostaną proporcjonalnie obniżone do poziomu określonego w ustawie.

Kogo dotyczy ustawa?

Nowelizacja dotyczy bezpośrednio twórców (pisarzy, tłumaczy, ilustratorów), wydawców oraz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, które zajmują się rozliczaniem i wypłatą tych środków.

Wpływ na czytelników

Dla osób korzystających z bibliotek publicznych nic się nie zmienia – wypożyczanie książek nadal pozostaje bezpłatne. Ustawa ma na celu zapewnienie stabilnych i przewidywalnych warunków finansowania rekompensat dla autorów z budżetu państwa.

Od kiedy obowiązuje?

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.