Zasady opłacania składek ZUS i działania ubezpieczeń społecznych – jednolity tekst ustawy

Czego dotyczy ustawa?

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych reguluje podstawy funkcjonowania całego systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce. Określa zasady działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), gospodarowania środkami Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) i Funduszu Rezerwy Demograficznej (FRD), a także obowiązki płatników i prawa osób ubezpieczonych.

Kluczowe kwestie dla różnych grup obywateli:

• Pracownicy i zleceniobiorcy: Ustawa określa, z jakich tytułów pobierane są składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Przypomina o zasadach zwalniających z opłacania składek uczniów i studentów do 26. roku życia pracujących na umowach zlecenia oraz gwarantuje coroczny dostęp do informacji o stanie konta emerytalnego i wyliczenia hipotetycznej emerytury (także przez aplikację mObywatel).
• Przedsiębiorcy: Dokument definiuje zasady rozliczania i odprowadzania składek, terminy płatności (standardowo do 15. lub 20. dnia miesiąca) oraz zasady korzystania z dostępnych ulg, takich jak preferencyjne składki na start, „Mały ZUS Plus” (składki zależne od osiągniętego dochodu) oraz możliwość zwolnienia z opłacania składek za jeden wybrany miesiąc w roku (tzw. wakacje składkowe).
• Rodzice i opiekunowie: Przepisy przewidują finansowanie składek emerytalnych i rentowych z budżetu państwa m.in. dla osób przebywających na urlopach wychowawczych, pobierających zasiłek macierzyński, a także sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem lub osobą z niepełnosprawnością pobierającą świadczenie wspierające.

Cyfryzacja i obsługa spraw

Ustawa przewiduje powszechne wykorzystanie systemów teleinformatycznych (PUE ZUS / eZUS), elektroniczne doręczanie korespondencji urzędowej oraz zautomatyzowaną wymianę danych z innymi instytucjami publicznymi, takimi jak urzędy skarbowe, CEIDG czy Państwowa Inspekcja Pracy.